HEMATOLOGIJA

Anemija
Koagulacija
Odredjivanje krvnih grup

BIOHEMIJSKE ANALIZE

Ispitivanje funkcije jetre i pankreasa
Ispitivanje funkcije bubrega
Ispitivanje metabolizma kostiju
Bolesti kardiovaskularnog sistema
Ispitiivanje lipidnog statusa

HORMONI I TUMORSKI MARKERI

Ispitivanje funkcije štitne žlezde
Polni hormoni
Ispitivanje funkcije nadbubrežne žlezde
Ispitivanje funkcije hipofize
Hormoni rasta
Tumorski markeri
Prostata
Šećerna bolest
Utvrdjivanje trudnoće
Testovi u trudnoći i prenatalni skrining

PATOHISTOLOGIJA

Citologija
Patohistologija
Imunohistohemija

VIRUSI – MIKROBIOLOGIJA

Bakteriologija
Parazitologija
Mikologija
Virusološka, bakteriološka i parazitološka serologija

ALERGIJE – AUTOIMUNE BOLESTI

Reumatoidni artritis
Sistemski lupus eritematosus
Antifosfolipidni sindrom
Diabetes mellitus
Poremećaji funkcije štitne žlezde
Celijačna bolest
Alergije

Šta je ultrazvuk?

Metoda koja za prikaz unutrašnjih organa koristi prolaz ultrazvučnh talasa kroz telo. Ultrazvučni talasi su zvučni talasi visokih frekvencija koji su iznad praga čujnosti ljudskog uha. Osnovni princip rada ultrazvuka se temelji na svojstvu piezoelektričnog kristala koji se nalazi unutar ultrazvučne sonde. Dovodom električne struje dolazi do deformacije kristala, pri čemu se oslobađaju ultrazvučni talasi koji se odašilju u kratkim implusima. Odaslani ultrazvučni talasi se usmeravaju iz sonde prema unutrašnjim organima uz istovremeno registrovanje odbijenih ultrazvučnih talasa iz tela. Što je veći broj kristala u ultrazvučnim sondama, to je kvalitet slike bolji i samim tim preciznost dijagnostikovanja mogućih abnormalnosti, pa današnji najmoderniji ultrazvučni aparati imaju i do nekoliko stotina piezoelektričnih kristala u sondi. S obzirom na gustinu tkiva i pojedinh organa zvučni talasi se različito reflektuju (odbijaju) nazad i stvaraju sliku. Tkiva koja imaju veću gustinu, kao vezivno tkivo ili kamenci imaju najbolji odjek, na slici stvaraju hiperehogenu zonu (svetlo područje slike) dok se tečnost vidi kao hipoehogena zona (tamno gotovo crno područje slike).

Primena ultrazvuka u dijagnostici

Ultrazvuk je danas nezamenljiv pregled u dijagnostici bolesti jetre i žučnih puteva, pregledu dojke, dijagnostici morfologije i funkcije (hemodinamike) srca, prikazu krvnih sudova i protoka u njima, otkrivanju poremećaja i bolesti genitalnih organa i abnormalnosti trudnoće, u dijagnostici patologije lokomotornog aparata (prikaza mišića i ligamenata) i uopšte u dijagnostici tumora.

Postoje standarni crno-beli ultrazvuk i tzv. ultrazvuk u boji odnosno Color Dopller ultrazvuk koji omogućava prikaz protoka u krvnimsudovima što je važno za preciznu dijagnozu eventualnih suženja krvnog suda (karotidne arterije, bubrežne arterije ili aorte), prikaz patoloških vaskularizacija tumora (karcinom jajnika) kao i bolesti srčanih zalistaka (aortna stenoza) i procene hemodinamike srca (procena srčane funkcije).

Ultrazvuk srca – Ehokardiografija

Ultrazvuk srca – Ehokardiografija je metoda koja koristi ultrazvuk za vizualni prikaz srčanih struktura. Kada ulztrazvučni snop odredjene frekfencije pogodi neku tkivnu površinu, jedan deo tog snopa se odbija(refleksija), drugi se apsorbuje i bude izgubljen(atenuacija) dok preostali deo prodire u dublje slojeve bez promene smera(penetracija).
Budući da se kao i sva ostale materije, srčane anatomske strukture medjusobno se razlikuju i po svojim akustomehaničkim oznakama(gustoca, brzina širenja ultrazvuka, impendanca), krajnji rezultat refleksije apsorpcije i penetracije odaslanog ultrazvučnog snopa, neposredno zavisi od razlika u akustomehaničkim karakteristikama tkiva. Ovo čini osnovu dijagnostičke primene ultrazvuka uopšte pa tako i u ehokardiografiji. Odbijeni ultrazvučni talas i njegove karakteristike čine osnovu povratne informacije o tkivima koja se elektronskom obradom i pojačavanjem pretvara u ultrazvučnu sliku.
Uvodenje ehokardiografije sa svim njenim mogucnostima je revolucionarna promena u kardiološkoj dijagnostici svih srcanih bolesti pa se danas ozbiljan kardiološki pregled bolesnika ne može zamisliti bez ultrazvucne dijagnostike.
Primena ultrazvuka nema štetnih dejstava i može se neograniceni broj puta ponavljati.
Velike su mogucnosti ultrazvučne diagnostike u sledecim stanjima:

Koronarna bolest
Sve posledice koronarne bolesti kao na primer hipokinezija ishemičnog dela miokarda ( pokreti segmenta miokarda zaostaju u kretanju za drugim regionima miokarda), akinezija( potpuna nepokretnost), diskinezija( asinhroni pokreti), rupture interventrikulskog septuma i papilarnih mišica u toku akutnog infarkta miokarda, postinfarktne aneurizme kao i finiji poremecaji regionalne kontraktilnosti sa posledicnim poremecajem hemodinamike, mogu se pouzdano i brzo dijagnostikovati ultrazvučnom dijagnostikom.

Bolesti zalistaka
Kod bolesnika sa bolestima srčanih zalistaka (stenozama i regurgitacijama) eho dopler kardiografija je smanjila upotrebu invazivnih dijagnostickih metoda za više od 78 %. U izuzetnim slučajevima kod bolesnika sa lošim kvalitetom nalaza ili zbog sumnje na propratnu koronarnu bolest bice potrebno da se ehokardiografija dopuni nalazom kateterizacije srca ili koronografijom.

Urodene srčane mane
Su područje intezivne kliničke primene eho dopler kardiografije kako u adultnoj tako i u dečijoj patologiji. Najcešce greške kao atrijski, ventrikulski septalni defekt i sve njihove varijante i kombinacije kao tetralogija i pentalogija Fallot lako se mogu dijagnostikovati kolor i konvencionalnim doplerom. Perzistentni duktus Botalli potpuni nedostatak atrijskog ili ventrikulskog septum a te kompleksne strukturne greške kao korigovana ili nekorigovana transpozicija velikih krvnih sudova lako i precizno se mogu dijagnostikovati ultrazvukom.

Intrakardijalne mase
Tumori ciste perikarda i ehinokokne ciste, identifikacija intraatriskih ili intraventrikulskih ugrušaka u bolesnika sa sistemskim embolijama te dijagnostika vegetacija bakterijskog endokarditisa. U tim slučajevima ehokardiografija u potpunosti zamenjuje ostale invazivne i neinvazivne tehnike.

Primarne kardiomiopatije
-Dilatativna kadiomiopatija uključuje nalaz proširene sve četri šupljine srca, sa istanjenim zidovima, difuzno oslabljenim kontraktilnošcu levog i desnog ventrikula, uz redovno prisutnu mitralnu i trikuspidalnu regurgitaciju.
-Hiertrofične kardiomiopatije sa opstrukcijom i bez nje nalazi se tipicno zadebljanje interventrikulskog septuma sa turbulencijom u izlaznom traktu levom ventrikulu i intraventrikulskim sistolicnim gradijentom pritiska. Redovno je prisutno povećanje levog atrija, mitralna insuficijencija i sistolički pomak prednjeg mitralnog listića prema napred (SAM-systolic anterior motion) ako postoji opstrukcija izlaznog trakta levog ventrikula.
-Restrikcijske kardiomiopatije nalaz zavisi od etiologije, zajedničko im je restricijska hemodinamika koja se lako dijagnostikuje pulsnim i kontinuranim doplerom.
-infiltrativne kardiomiopatije-pokazuju tipično zadebljanje zidova, endokarda i interatrijskog septuma(amiloidoza).

ERCP (Endoskopska retrogradna holangiopankreatografija)

Ovo je metoda koja kombinuje endoskopsko injiciranje kontrasta u hepatopankreatičnu ampulu da bi se ispunili žučni kanali i pankreasni kanal uz istovremeno rentgensko snimanje. Pacijent je za vreme zahvata sediran. Koristi se kod sumnje na bolesti jetre (ciroze jetre), žučnih puteva (žučni kamenci, žutica), karcinoma jetre.

ERCP se koristi osim u dijagnostičke i u terapijske svrhe, kao kod npr. holedoholitijaze (žučnih kamenaca) kada se najčešće u toku ERCP-a nastavlja terapijski postupak papilotomija (sfinkterektomija) gdje se preseca papila Vateri duodenuma (dvanaesterca)pa se zatim izvodi ekstrakcija (odstranjivanje) žučnog kamenca. Ovakav zahvat pošteđuje pacijenta od klasičnog hiruškog zahvata odstranjenja kamenaca. Komplikacije ERCP-a su retke , kod oko 3% pacijenata se mogu razviti infekcije, krvarenja ili akutni pankreatitis (akutna upala gušterače).

Gastroskopija

Ovo je endoskopska metoda kojom se pregleda sluznica gornjeg dela digestivnog sistema, odnosno jednjak, želudac i početni deo tankog creva. Lekar kroz usta ubacuje tanko, fleksibilno crevo koje na vrhu ima sićušnu kameru i istovremeno gleda sliku sluznice na monitoru.

Metoda nije bolna, ali za pojedine pacijente može biti neprijatna pa se pacijentu obično daje sedativ. Pregled se najčešće koristi za dijagnostikovanje krvarenja iz gornjeg digestivnog sistema, otežanog gutanja (disfagije), bolnog gutanja (odinofagije) osjećaja gorušice (dispepsije), nadutosti kao i čira želuca i duodenuma (ulkusa). Takođe je bitan u dijagnostici premalignih stanja kao što Barrettov jednjak i Plummer-Vinsonov sindrom i malignih stanja kao što su rak želuca i jednjaka.

Lekar u toku gastroskopije najčešće uzima komadić tkiva za patohistološku analizu. Pri sumnji na želudačni ulkus se iz uzetog uzorka tkiva može dokazati eventualno postojanje želudačne bakterije Helicobacter Pylori odgovorne za želudačni ulkus. Gastroskopijom se mogu obaviti i manji terapijski zahvati kao što su zaustavljanje krvarenja sklerozacijom, fotokoagulacijom ili kauterizacijom (krvarenje varikoziteta jednjaka) kao i odstranjenje polipa (polipektomija).

Kolonoskopija

To je endoskopska metoda kojom se pregleda sluznica debelog creva. Lekar kroz anus ubacije tanko, fleksibilno crevo koje na vrhu ima sićušnu kameru koja istovremeno gleda sliku sluznice na monitoru.

Ovom metodom je moguće pregledati celo debelo crevo i ukoliko se otkriju promene kao što su polipi (izbočenja sluznice u obliku peteljke) lekar uklanja promenu i šalje tkivo u laboratoriju na dalju patohistološku analizu. Nakon analize dobija se definitivna dijagnoza promene, odnosno da li je promena doboroćudna ili zloćudna. Iako ne moraju svi polipi biti zloćudni, karcinom debelog creva najčešće nastaje upravo iz polipa, pa se zbog toga preventivno svi polipi odstranjuju.

Sama kolonoskopija obično traje 20 do 45 minuta, nije bolna, ali za pojedine pacijente može biti neprijatna pa se pacijentu obično daje sedativ. Pre samog pregleda potrebno je napraviti pripremu, odnosno dobro očistiti creva posebnim preparatima koji se piju dan do dva pre kolonoskopije.

Šta je spirometrija?

Metoda koja omoućuje ispitivanje ventilacione sposobnosti pluća. Spirometrijom se mere plućni kapaciteti i volumeni. Ova tehnika se koristi u dijagnozi i procjeni težine poremećaja ventilacije kod opstruktivnih bolesti (bronhijalna astma, hronični bronhitis) kao i  restriktivnih (plućna fibroza) ili mešovitih poremećaja.

Tehnika je vrlo jednostavna, pacijent sa zapušenim nosem mora maksimalno udahnuti i nakon toga najbrže što može i do kraja izdahnuti sav vazduh iz pluća u aparat. Nakon toga aparat sam meri plućne kapacitete i volumene, a lekar s obzirom na dobijene vrijednosti izražene u procentima upoređuje sa referentnim vrednostima i zaključuje da li se radi o opstruktivnim, restriktvinim ili mešanim poremećajima ventilacije kao i o težini poremećaja (blagi, srednji ili teški stepen).

Šta je holter krvnog pritiska?

Metoda registrovanja visine krvnog pritiska u toku 24 sata. Uređaj automatski meri krvni pritisak, svakih 20 ili 30 minuta. Za vreme nošenja 24- satnog holtera krvnog pritiska pacijent nastavlja s uobičajenim dnevnm aktivnostima (posao, fizičke aktivnosti, spavanje, uzimanje lekova) i navikama (pušenje, konzumacija kafe). Čak se i savetuje pacijentu da se svesno izlaže stresnim situacijama kako bi se registrovalo povišenje krvnog pritiska koje se pojavljuje upravo u takvim okolnostima. Važno je  da pacijen tog dana piše dnevnik svih svojih aktivnosti kako bi se otkrila uzročno- posledična veza između pojavljivanja simptoma i aktivnosti.

Šta je holter EKG-a?

Metoda registrovanja promene električnog potencijala srca u toku 24 sata. Koristi se kod simptoma lupanja i preskakanja srca (palpitacija srca), sinkopa i svih poremećaja srčanog ritma.

Za vreme nošenja 24-satnog EKG holtera pacijent nastavlja sa svojim uobičajenim aktivnostima (posao, fizičke aktivnosti, spavanje, uzimanje lekova) i navikama (pušenje, konzumacija kafe)  čak se i preporučuje pacijentima da se izlažu stresnim situacijama kako bi se registrovao mogući poremećaj ritma koji se pojavljuje u takvim okolnostima. Važno je da pacijent tog dana piše dnevnik svih svojih aktivnosti kako bi se pokušala povezati uzročno-posledična veza između pojavljivanja simptoma i aktivnosti.

KOLPOSKOPIJA je metoda pregleda vulve-spoljne genitalije,zidova vagine,svodova vagine i grlića.

KOLPOSKOP je stereoskopski binokularni instrument koji uveličava grlić 6-40 puta.

PAPA TEST je screening test čiji je cilj što ranije otkrivanje prekanceroznih i zloćudnih stanja grlića materice.

Kolposkopija uz citologiju (PAPA test) je primarni skrining metod.Citologija sa 83%, a kolposkopija sa 10% više a udruženi reprezentuju 99% sigurnosti u ranom otkrivanju karcinoma grlića materice.

PAPA TEST

I , II   NORMALAN NALAZ

III      CIN I asociran sa HPV infekcijom L-SIL / nezrele ćelije bazalnog tipa koje zauzimaju samo donju trećinu epitela./

IV      CIN II, CIN III, H-SIL /prisustvo nezrelih atipičnih ćelija u više od 1/3epitela/

V     / prisustvo malignih ćelija/

HUMANI PAPILOMA VIRUSI – HPV- su epiteloidni virusi koji izazivaju proliferativne promene kože i sluznica.Ima ih oko 150 tipova.

Na genitalnom traktu razlikujemo tri grupe:

1.TIPOVI NISKOG ONKOGENOG POTENCIJALA koji se otkrivaju u benignim patološkim promenama tipa CONDILOMATA ACUMINATA a retko u premalignim lezijama niskog onkogenog potencijalA ( L- SIL ).

Najčešći tipovi u ovoj grupi su 6 i 11,retko 30,34,40 itd.

2.TIPOVI UMERENOG ONKOGENOG POTENCIJALA najčešće se otkrivaju kod intraepitelnih neoplazija grlića sa 3 stepena( CIN I,II,III )

Tip 31,33,35,51,52..

3.TIPOVI VISOKOG ONKOGENOG POTENCIJALA koje otkrivamo kod invazivnih karcinoma grlića u metastazama žlezda karlice ali i kod skvamoznih lezija visokog stepena(H-SIL).

Tip 16,18.

HPV VIRUSI spadaju u najčešće infekcije koje se prenose seksualnim putem i predstavljaju faktor rizika za nastanak karcinoma genitalnog trakta.Vreme koje je potrebno da prođe do samog nastanka raka iznosi 3-17 godina.

ULOGA HPV VIRUSA U NASTANKU PREKANCEROZNIH PROMENA I RAKA GRLIĆA

Rak grlića materice je u najvećem procentu infektivne prirode i u 90% slučajeva uzročnici su HPV virusi.

Za nastanak prekanceroznih promena koje prethode raku grlića materice neophodno je postojanje dva uslova:

1.postojanje izmenjene sluzokože na grliću(“ranice”) koja predstavlja ulazno mesto za delove virusa

2.direktni kontakt sa opasnim virusima.

SIMPTOMI PREKANCEROZNIH PROMENA I POČETNOG RAKA GRLIĆA MATERICE

U početku prekancerozne promene ne daju simptome i otkriju se slučajno.

Sukrvica i krvarenje iz vagine posle seksualnog odnosa je najčešće prvi znak.

Neuredno krvarenje koje nije u vezi sa menstruacijom.

Pojačan vaginalni sekret i iscedak, posebno onaj neprijatnog mirisa pomešan sa sukrvicom.

OTKRIVANJE PRISUSTVA HPV vrši se dijagnostičkom tehnikom primenom metode PCR.

ŠTA TREBA URADITI AKO JE BRIS NA HPV POZITIVAN ?

-Potrebno je utvrditi da li postoje bilo kakve promene na sluzokoži grlića i uraditi PA test.

Ukoliko je nalaz uredan i PA test je II grupa nije potrebno lečenje,samo redovne ginekološke kontrole.

-Ukoliko uz pozitivan nalaz HPV brisa (posebno ako su otkriveni virusi visokog rizika) se otkrije sumnjiv PA test (III , IV ili V) treba upotpuniti dijagnostiku sa kolposkopskim pregledom i/ ili patohistološkim pregledom uzoraka tkiva dobijenih ciljanom biopsijom i endocervikalnom kiretažom kanala grlića materice.

-Ako se istovremeno otkrije pozitivan nalaz HPV virusa i prisustvo izmenjene sluzokože-ranice na grliću materice treba uraditi kolposkopski pregled,utvrditi prirodu izmenjene sluznice i upotpuniti dijagnostiku uzimanja cervikalnih briseva (bris na hlamidije,bakterije,miko i ureaplazme,PA test ). U zavisnosti od nalaza prvo treba lečiti upalu sluznice a potom ako se radi o bezazlenim promenama i njih kasnije ukloniti nekom od destruktivnih (krioperapija, termokoagulaci ja, vaporizacija laserom) ili ekcizionih (isecanje omčicom LLETZ Loop) metoda.

Virusna infekcija HPV ostaje trajno prisutna u tkivu grlića materice.

Međutim stabilno stanje imunološkog sistema i odsustvo upalnih procesa i drugih obolenja na sluzokoži donjeg genitalnog trakta žene su preduslov da se manifestacija ove infekcije ne ispolji.

Ako se promene ipak pojave one bi trebalo da na vreme budu otkrivene na redovnim ginekološkim pregledima i izlečene u početnoj fazi.

Rizik recidiva prekanceroznih promena na grliću posle sprovedenog lečenja primenom hirurških intervencija kojima se uklanja samo deo grlića(konizacija, LLETZ Loop ekcizija) ie 10%.

CA (RAK ) GRLIĆA / DIJAGNOSTIKA/

OSNOVNI CILJ: otkriti bolest u preinvazivnoj fazi i adekvatan terapijski tretman.

Najveći problem je što ovaj stadij prolazi asimptomatski tako da pregledi jednom godišnje su sasvim dovoljni za blagovremenu dijagnostiku (kolposkopija + PA test).

Ukoliko se pojave simptomi u smislu krvarenja posle odnosa,krvarenja između ciklusa,postmenopauzalnog krvarenja,abnormalno pojačanog vaginalnog sekreta pored kolposkopije, PA testa daljna dijagnostika obuhvata BIOPSIJU GRLIĆA, HISTOPATOLOŠKI PREGLED i HPV TIPIZACIJU.

PREMA HISTOPATOLOŠKOM PREGLEDU BIOPSIONOG TKIVA RAZLIKUJEMO DVE GRUPE PREMALIGNIH PROMENA

1. L-SIL u koje spada condilomata plana(ravni kondilomi) i CIN I

2. H-SIL u koje spada CIN II i CIN III

H-SIL se odmah treira pogotovo ako su prisutni HPV 16/18.

Za L-SIL postoje 3 mogućnosti:

-kolposkopsko i citološko praćenje do godine dana.

-operativan tretman da bi se izbegla anksioznost pacijenta i potreba za čestim pregledima

-akosu promene HPV negativne ili pozitivne lečiti one sa onkogenim tipovima.

TEHNIKA OPERATIVNOG LEČENJA (zavisno od patološkog stepena lezije)

1.DESTRUKTIVNE (ablativne) tehnike:krio, elektrokauterizacija, CO2-laser vaporizacija.

Sprovode se ambulantno u lokalnoj anestezijikratko traju.

2.EKCIZIONE tehnike:konizacija, loop ekcizija i histerektomija.

Ergometrija je dijagnostički postupak pri kojem se ispitanik podvrgava standardizovanim i merljivim opterećenjem. Testiranje se sprovodi na pokretnoj traci ili biciklergometru prema standardizovanim protokolima. Na dva dana pre testiranja potrebno je prekinuti terapiju betablokatorima, kardiotonicima.
U toku opterećenja krvni pritisak raste, pretežno sistolni, manje diajstolni, a kod mladjih osoba znatno padne. Potrebno je pre diagnostike izmeriti krvni pritisak u miru, mada komplikacije zbog visokog pritiska su izuzetno retke. Pad krvnog pritiska u toku testiranja je patološki nalaz, ukazuje na nemogućnost srca da se prilagodi potrebama novonastale vazodilatacije. Uzroci takvih stanja mogu biti: ishemija, postinfarktni ožiljci, kardiomiopatije i valvularne mane.
U dijagnostici koronarne bolesti ergometrijsko ispitivanje je nezaobilazan postupak. Kontraindikacije su: akutni infarkt miokarda, dekompenzacija srca, visoka arterijska hipertenzija, bronhijalna astma, teža anemije, multifokalna ventrikularna ekstrasistolija.
Blok leve grane i sindrom preekcitacije onemogucavaju procenu elektrokardiografskih promena u toku i nakon opterećenja.Testiranje se prekida pri postizanju ocekivane norme opterećenja, maksimalne frekvencije ili pojave: anginoznog bola, patološke denivelacije spojnice, skoka krvnog pritiska preko 250/120 mmHg, pojave polimorfnih VES, VES u parovima ili ventrikularne tahikardije, znakova popuštanja miokarda ili pretećeg kolapsa.
Ishod testa u proceni koronarne rezerve ocenjuje se prema subjektivnim simptomima (anginozni bol) i prema elektrokardiografskom nalazu.
Patološkim odgovorom elektrokardiograma smatra se:
-Depresija spojnice za 0,1 mV(1mm) ili više horizontalnog ili silaznog toka u trajanju od 0,08 s počevši od tačke J u bilo kojem odvodu za vreme ili nakon opterećenja.
-Elevacija spojnice za 0,1 Mv(1mm) ili više. Koritasto deformisana spojnica nije patološki odgovor. Pojava bloka leve grane može biti direktan znak koronarne bolesti. Poseban problem su pojave ventrikularnih ektrasistola u toku testa opterećenja. Uzrok tome može biti ishemija miokarda ali je to samo statistička verovatnoća. Ako je pojava ventrikularnih ekstrasistola u toku opterećenja udružena sa devalvacijom spojnice ili ako se pojavila u bolesnika sa prebolelim infarktom miokarda onda ta pojava ima jasno patološko značenje i ozbiljnu prognozu.
Osetljivost testa kod koronarnih bolesnika iznosi 75-94%. Postoje i lažno pozitivni (patološki) odgovori elektrokardiograma.Moguce je u bolesnika sa raznim oblicima hipertrofičnih miokardipatija kod upotrebe digitalisa i kod mladih vegetativno stigmatiziranih žena.
Beta blokatori takodje remete testiranje zbog smanjenja frekvence srca. U toku testiranja može doći do mnogobrojnih komplikacija a najteži je kardialni arest. Zbog toga je potrebno kod svakog testiranja obezbediti adekvatne uslove i mogucnosti za stručno vodjenje kardiorespiratorne reanimacije.

Elekrokardiogram je najstarija kardiološka metoda koja nije potisnuta novijim kardiološkim metodama, nego se svakim novim dostignućima obogaćuje. U vezi sa razvojem EKG spominje se Nobelovac( 1924god), fizičar i lekar, Wiliam Eithoven.
EKG-om se registruju električna aktivnost mišicnih ćelija srca.To se postiže zapisivanjem na pokretnoj traci promene potencijala preko elektroda na rukama, nogama i prekordijalno( na grudnom košu). Registrovanjem promena u električnom potencijalu na nivou ćeliske opne mišićne ćelije srca, dobijaju se informacije o frekfenci srčanog rada, ritmu(aritmije, tahikardije, bradikardije, ektrasistole), osovini srca, o kvalitetu sprovodnog sistema(moguci AV blokovi, blokovi grana Hissovog snopa), ali i znaci ishemije, akutnog, subakutnog infarkta, non Q infarkta, ožiljka nakon infarkta, nalaz perikarditisa, opterećenja srca, hiperetrofije srčanog mišića.
U infarktu, zavisno od odvoda u kojim se registruju promene karakteristične za infarkt miokarda može se sa velikom sigurnošcu proceniti koji je deo srčanog mišica zahvaćen infarktom, odnosno u kom je krvnom sudu je verovatno došlo do okluzije. Takodje se može registrovati hipertrofija i dilatacija srca.
Karakteristicnim promenama u EKG može se dobiti podaci o elektrolitnim pormecajima: hiperkalemija, hipokalemija, hipokalcemija, hiperkalcemija, ali predoziranosti digitalisom, kinidinom, prokainamidom, litijumom, triciklicnim antideprsivima, fenotiazinu.
Presudno u EKG diagnostici je kvalitetna interpretacija EKG zapisa.
Za sprovodjenje EKG diagnsotike nema nus efekata niti kontraindikacija. Neobhodna je saradnja sa pacijentom.